Beveiligingsnieuws
Meld u aan voor beveiligingnieuws via RSS-feed: rss.beveiligingnieuws.nl
De genomineerden voor de Anti-Fraude Award 2026 zijn bekend. Dit jaar zijn personen, organisaties en initiatieven voorgedragen die zich op uiteenlopende manieren inzetten voor het voorkomen, signaleren en bestrijden van fraude en aanverwante criminaliteit. De nominaties laten volgens de organisatie zien dat fraudebestrijding zich inmiddels uitstrekt van financieel forensisch onderzoek en journalistiek tot cybersecurity, slachtofferondersteuning en publiek-private samenwerking.
Onder de genomineerden bevindt zich Ayleen Charlotte, die na haar eigen ervaring met datingfraude via haar organisatie S.A.F.E. aandacht vraagt voor de gevolgen van online fraude en slachtoffers ondersteunt. Ook financieel forensisch onderzoeker Peter Schimmel is genomineerd vanwege zijn jarenlange bijdrage aan het vakgebied en zijn inzet voor kennisdeling en opleiding.
Vanuit de overheid is de Infobox Crimineel en Onverklaarbaar Vermogen (iCOV) genomineerd. Het samenwerkingsverband brengt informatie van zestien overheidspartijen bijeen om inzicht te geven in vermogen, inkomsten en netwerken. Ook de Integrale Aanpak Online Fraude, waarbij inmiddels 55 organisaties zijn aangesloten, maakt kans op de award.
Op het gebied van digitale veiligheid zijn onder meer Peter Lahousse van Digiweerbaar, Stichting Cyberbrein, Cedric Both van Datadigest en Emil Pilecki van Rootsec genomineerd. Hun initiatieven richten zich onder meer op cyberdreigingen, talentontwikkeling, gezamenlijke cyberweerbaarheid en het simuleren van realistische aanvallen.
Daarnaast staan onder anderen voormalig Europarlementariër Marietje Schaake, onderzoeksjournalist Danny Ghosen, cybersecurity-expert Inge Bryan en onderzoeksjournalist Oliver Bullough op de lijst. Ook Dijana Nurkic, Joost Marée, Saskia van Ruth en Judith Spanjers zijn genomineerd vanwege hun bijdragen aan bewustwording, fraudepreventie, voedselintegriteit, financiële criminaliteit en de aanpak van zorgfraude.
Met de nominaties wil de organisatie benadrukken dat fraudebestrijding een breed maatschappelijk vraagstuk is. De genomineerden onderscheiden zich volgens de organisatie door expertise, innovatie, maatschappelijke betrokkenheid en het vermogen anderen te inspireren.
De Anti-Fraude Award 2026 wordt toegekend aan een van de genomineerden die zich volgens de jury op bijzondere wijze heeft ingezet voor een weerbaarder Nederland.
Een volledig overzicht is hier te zien.
Het bericht Genomineerden Anti-Fraude Award 2026 bekend verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
Ouders die vermoeden dat hun kind betrokken is bij criminaliteit kunnen nu telefonisch hulp krijgen via een nieuwe hulplijn van Keerpunt. Het landelijke hulpplatform wil daarmee ouders en andere naasten een laagdrempelige mogelijkheid bieden om advies te vragen, ook wanneer er nog geen concrete aanwijzingen zijn maar wel een sterk onderbuikgevoel.
De behoefte aan ondersteuning onder ouders neemt toe. Uit het jaarbeeld van Keerpunt bleek eerder al dat steeds meer ouders contact zoeken over zorgen rond hun kind. Tot nu toe gebeurde dat vooral via een online hulpchat. Omdat ouders ook behoefte hebben aan persoonlijk contact, is daar nu een telefonische hulplijn aan toegevoegd.
Volgens Sjoerd van Bemmel, teamleider en woordvoerder van Keerpunt, wachten ouders vaak lang voordat zij hulp zoeken. Zij zijn bang om de verkeerde aanpak te kiezen, het vertrouwen van hun kind te verliezen of de situatie juist te laten escaleren. De hulplijn moet die drempel verlagen.
Aanleiding voor contact kan volgens Keerpunt uiteenlopen van een vaag vermoeden tot concrete signalen van criminele betrokkenheid. Ouders kunnen bijvoorbeeld merken dat hun kind plotseling over veel geld beschikt, dure spullen of meerdere telefoons heeft. Ook drugs die in huis worden aangetroffen, afwijkende werktijden of onverwachte afwezigheid kunnen aanleiding zijn voor zorgen.
Gedragsverandering is volgens Keerpunt een belangrijk aandachtspunt. Een kind kan bijvoorbeeld plotseling teruggetrokken worden, geheimzinnig gedrag vertonen of met een andere vriendengroep omgaan. Ook wanneer ouders niet zeker weten wat er speelt, kunnen zij contact opnemen.
De hulpverleners kijken samen met ouders naar wat er is veranderd en hoe zij het gesprek met hun kind kunnen aangaan zonder dat dit direct leidt tot een vertrouwensbreuk. Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijke ondersteuning vanuit de omgeving, zoals school, jongerenwerk of politie.
De hulp kan eenmalig zijn, maar ouders kunnen ook langere tijd contact houden met Keerpunt. Het doel is dat zij uiteindelijk voldoende handvatten hebben om zelfstandig verder te kunnen.
Meer informatie is te vinden op de website.
Het bericht Hulplijn voor ouders met zorgen over kind in criminaliteit verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
De agenten die bij een aanhouding bij het Bollendak naast Utrecht Centraal geweld gebruikten, hebben daarin niet onrechtmatig gehandeld. Dat concludeert het Openbaar Ministerie (OM) na onderzoek. Er wordt geen verder strafrechtelijk onderzoek naar de agenten ingesteld.
Op 26 januari 2026 vond bij het Utrechtse Bollendak een aanhouding van een vrouw plaats. De aanleiding was een woordenwisseling waar een agent twee vrouwen op aansprak. Hij werd daarna meermaals beledigd door één van hen. Toen hij deze vrouw daarvoor aan wilde houden, werd hij belemmerd en lastiggevallen door verschillende omstanders.
Er ontstond een chaotische en grimmige situatie waarbij de agent de aangehouden vrouw naar buiten probeerde te loodsen, maar hierbij werd gehinderd. Bij het afweren van de omstanders gebruikte hij zijn wapenstok. Ook maakte hij op enig moment een trappende beweging, waarbij hij de andere vrouw raakte. Inmiddels kwamen andere agenten ter plaatse en werden ook twee andere omstanders aangehouden. Hierbij gebruikten de agenten onder andere wapenstokken en pepperspray.
Het OM beoordeelt of de bepalingen van de ambtsinstructie zijn nageleefd en of de mate van geweld in verhouding stond met de situatie. Het OM vindt dat dat hier het geval was. De omstanders zijn meermaals gevorderd weg te gaan, maar luisterden hier niet naar. Ook is door meerdere politieagenten vooraf gewaarschuwd voor geweld. Tot slot kan worden vastgesteld dat twee personen zich (fors) tegen hun aanhouding hebben verzet.
Het Bollendak-incident kreeg bekendheid nadat filmpjes van de trap rondgingen in de media en op internet. De trap die de agent maakte, was volgens het OM als zodanig proportioneel en noodzakelijk. Gezien de situatie moest de agent ruimte creëren voor de afhandeling van de aanhouding. Dat hij daarbij heeft gekozen voor het geven van een afhoudtrap, die bedoeld is als defensieve reactie om noodzakelijke afstand en ruimte te creëren, is niet onrechtmatig. Zelfs als er op dat moment ook andere mogelijkheden te bedenken waren.
Volgens twee aangevers was de aanleiding van het incident een racistische opmerking van de agent. Het OM heeft hier echter na zorgvuldig bestuderen van de beelden en verklaringen van omstanders geen bewijs voor gevonden.
Als de aangevers het niet eens zijn met de beslissing, kunnen zij een zogenoemde artikel 12-klacht indienen bij het gerechtshof.
Het bericht Agent niet vervolgd wegens uitdelen trap verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
De politie heeft afgelopen week twee mannen uit Zwolle aangehouden voor twee inbraken bij een brandweerkazerne in de stad. Bij de inbraken werd specialistisch reddingsgereedschap buitgemaakt dat door de brandweer wordt gebruikt bij ernstige verkeersongevallen.
De inbraken vonden plaats in de nachten van 31 augustus op 1 september en van 2 op 3 september. De daders namen meerdere stukken gespecialiseerd gereedschap mee. Het gaat onder meer om apparatuur waarmee voertuigen kunnen worden opengeknipt en waarmee brandweerlieden ruimte kunnen creëren om slachtoffers uit auto’s te bevrijden.
Volgens de politie is de diefstal van dergelijk materieel extra zorgwekkend. Wanneer brandweerlieden bij een ongeval niet over het noodzakelijke reddingsgereedschap beschikken, kan dat volgens de politie gevolgen hebben voor de hulpverlening en zelfs mensenlevens in gevaar brengen.
Direct na de inbraken startte de politie een onderzoek naar de diefstallen. Daarbij kwam informatie naar voren over mogelijke locaties waar het gestolen brandweermaterieel was ondergebracht. Een deel van de goederen werd aangetroffen in Nunspeet. Andere stukken werden gevonden in kelderboxen in Zwolle.
De politie doorzocht onder meer locaties aan de Pieter Steynstraat en in de wijk Aa-landen. In kelderboxen aan de Pieter Steynstraat en de Biesbosch werd het gespecialiseerde brandweergereedschap aangetroffen. Op deze locaties werden vervolgens de twee verdachten aangehouden.
De aangetroffen goederen zijn inmiddels veiliggesteld. Daarmee is een belangrijk deel van het gestolen materieel terug bij de hulpdiensten. Het onderzoek naar de inbraken en de betrokkenheid van de twee aangehouden Zwollenaren wordt voortgezet.
De zaak laat volgens de politie zien dat diefstal uit een brandweerkazerne verder kan gaan dan reguliere vermogenscriminaliteit. Het verdwijnen van specialistisch reddingsmaterieel kan namelijk direct gevolgen hebben voor de inzetbaarheid van hulpdiensten tijdens levensbedreigende situaties.
Het bericht Twee verdachten opgepakt na inbraken bij brandweerkazerne verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
De door het SVPB geëxamineerde opleiding tot beveiliger is verplicht om als (aspirant-)beveiliger aan de slag te mogen gaan. Volgens Walter van Hoek van Eye Watch Security Group is echter een flinke aanpassing van deze opleiding nodig om ervoor te zorgen dat de nieuwe beveiliger ook echt iets kan toevoegen aan de organisatie waar hij of zij gaat werken. “Vooral door de mogelijkheden van moderne technologie verandert het vak heel snel en dat kan van de opleiding helaas niet worden gezegd. Daardoor sluiten het kennis- en vaardigheidsniveau van beveiligers steeds minder aan op wat de praktijk van hen vraagt.”
De tijd dat een beveiliger aan de poort stond om pasjes te controleren en de slagboom te openen is zo goed als voorbij. Ook veel andere traditionele taken worden meer en meer door technologie vervangen. Robots en drones kunnen surveillancetaken overnemen en alarmeringen opvolgen, toegangssystemen nemen de identiteitscontroles over en bewaking gebeurt met steeds slimmere camera’s. “Dat betekent niet dat we straks geen beveiligers meer nodig hebben”, benadrukt Van Hoek. “Maar we hebben wel een ander soort beveiligers nodig. Beveiligers die taken kunnen vervullen binnen een door techniek gedomineerde beveiligingsomgeving. Ze moeten weten welke technische mogelijkheden er zijn en hoe ze met behulp daarvan hun werkzaamheden kunnen uitvoeren.”
Uitdagender en interessanterDe nieuwe beveiligingstechnieken maken het vak van de beveiliger uitdagender, maar volgens Van Hoek ook interessanter. Zowel op technisch als op commercieel gebied. “Je ziet vaak nog bij aanbestedingen dat om ’traditionele beveiligers’ wordt gevraagd, dus gewoon iemand in uniform met het vereiste diploma. Dat is best wel logisch, want veel opdrachtgevers denken dat beveiligers weinig anders kunnen dan twintig, dertig jaar geleden. Zo blijf je dus in een vicieuze cirkel ronddraaien. En dat is jammer, want de meeste beveiligers hebben veel meer in hun mars. Maar als bedrijven daarvan willen profiteren, zullen zij die beveiligers zelf moeten opleiden. De verplichte opleidingen bieden bij lange na niet meer wat de beveiliger van nu nodig heeft.”
IdeaalbeeldVan Hoek ziet de beveiliger van de toekomst als een professional die optimaal gebruik maakt van technologische hulpmiddelen. De veranderingen die dit met zich meebrengt vragen om een andere manier van werken, waarbij vakkennis, inzicht en adviesvaardigheden steeds belangrijker worden. Zo ontstaat een beveiliger die niet alleen uitvoert, maar ook een waardevolle sparringpartner en adviseur is voor de klant. Onze ervaring is dat dit bijzonder gewaardeerd wordt.” De projectcoördinator van Eye Watch Security Group begrijpt dat de door hem geambieerde veranderingen niet van de ene op de andere dag zijn door te voeren. “Maar het zou een goed begin zijn als mensen tijdens de verplichte opleiding al meekrijgen welke beveiligingstechnologie er is en wat hun rol kan zijn in het beheren daarvan. Want het gaat echt niet lang meer duren voordat je zonder die kennis nergens meer aan de bak komt. Ook niet met je verplichte diploma op zak.
Het bericht Wettelijke beveiligingsopleiding sluit steeds minder aan op praktijk verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
Het voorgenomen verbod op gezichtsbedekkende kleding tijdens demonstraties lijkt een zachte dood te sterven. Minister van Justitie David van Weel (VVD) wilde de Wet openbare manifestaties aanpassen nadat de Tweede Kamer daarom had gevraagd, maar kreeg daarbij forse kritiek van politie, Openbaar Ministerie, burgemeesters en ambtenaren van zijn eigen ministerie.
Uit documenten die NRC met een beroep op de Wet open overheid opvroeg, blijkt dat al vroeg grote twijfels bestonden over de noodzaak en uitvoerbaarheid van het voorstel. Politie en OM vreesden dat een algemeen verbod moeilijk te handhaven zou zijn, extra capaciteit zou kosten en tot escalatie tussen demonstranten en politie kon leiden. Het OM achtte vervolging van overtreders bovendien weinig kansrijk, omdat rechters een verbod zouden moeten toetsen aan grondrechten en mensenrechten.
Ook burgemeesters zagen weinig in een wetswijziging. Zij beschikken onder de huidige wet al over mogelijkheden om gezichtsbedekking in specifieke situaties te verbieden wanneer dit noodzakelijk is voor de openbare orde. Een generiek verbod zou volgens betrokken bestuurders juist kunnen leiden tot meer bemoeienis van lokale overheden met demonstraties.
Van Weel hield desondanks lange tijd vast aan zijn plan. In mei 2025 zei hij in het televisieprogramma WNL op Zondag nog dat het verbod er zou komen. Aanleiding waren onder meer incidenten tijdens protesten waarbij demonstranten hun gezicht hadden bedekt en verdachten daardoor moeilijk konden worden geïdentificeerd.
Het WODC concludeerde eind 2025 echter dat een algemeen verbod overbodig is. Ook de internetconsultatie leverde veel kritische reacties op. Inmiddels lijkt het kabinet afstand te nemen van een ingrijpende hervorming van het demonstratierecht. In een recente Kamerbrief staat dat de huidige wet in beginsel voldoende ruimte biedt om demonstraties te faciliteren en waar nodig te beperken.
Het kabinet sluit een gesprek met de Tweede Kamer over gezichtsbedekking nog niet uit. Van een concreet wetsvoorstel is echter nauwelijks meer sprake. Daarmee lijkt het eerder aangekondigde verbod, ondanks politieke druk, voorlopig van de baan.
Het bericht Verbod op gezichtsbedekking bij demonstraties lijkt van de baan verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
AddSecure kondigt de introductie aan van AddSecure Pulse: een nieuwe alles-in-één abonnementsoplossing voor veilige, betrouwbare en toekomstbestendige alarmtransmissie. Deze nieuwe alles-in-één abonnementsoplossing combineert veilige, directe punt-tot-punt alarmtransmissie met de operationele en commerciële voordelen van een volledig beheerde dienst.
AddSecure Pulse is ontwikkeld voor beveiligingsinstallateurs, Alarm Receiving Centres (ARC’s) en organisaties die kritieke beveiligingssystemen beheren. De oplossing combineert de veiligheid en veerkracht van directe punt-tot-punt alarmtransmissie met de eenvoud van een managed service, aldus AddSecure.
Waar sommige beheerde architecturen alarmsignalen eerst via een tussenliggend cloudplatform routeren voordat deze de ARC bereiken, behoudt AddSecure Pulse een directe communicatieverbinding tussen de beveiligde locatie en de ARC. Hierdoor blijven afhankelijkheden in het kritieke alarmtransmissiepad beperkt en wordt geen extra cloudplatform als potentieel storingspunt aan de alarmketen toegevoegd.
Tegelijkertijd vereenvoudigt Pulse implementatie, beheer en kostenbeheersing via één voorspelbaar abonnement, inclusief alarmtransmissie hardware, connectiviteit, mobiele data, alarmtransmissiediensten, support en vijf jaar hardware garantie.
“Met AddSecure Pulse hoeven klanten niet langer te kiezen tussen directe alarmtransmissie en het gemak van een managed service”, zegt Willem L. Harthoorn, director of International Sales, Smart Alarms, AddSecure. “Pulse combineert beide. Het kritieke alarmtransmissiepad blijft direct tussen de beveiligde locatie en de ARC, terwijl AddSecure via één eenvoudig abonnement zorgt voor hardware, connectiviteit, mobiele data, service, support en garantie.”
Klaar voor 4G en de volgende generatie mobiele netwerkenDe Nederlandse telecominfrastructuur verandert snel. 3G is inmiddels uitgefaseerd en ook 2G zal de komende jaren verdwijnen. Voor beveiligingsinstallateurs en eindgebruikers wordt het daarom steeds belangrijker om bestaande alarmtransmissie tijdig te moderniseren.
Met AddSecure Pulse kunnen bestaande inbraak- en brandmeldinstallaties worden gemigreerd naar 4G-connectiviteit, zonder dat het volledige beveiligingssysteem hoeft te worden vervangen. Zo blijven bestaande investeringen behouden, terwijl de alarmtransmissie wordt voorbereid op de toekomst.
Dankzij eSIM-technologie en multi-network connectivity kan gebruik worden gemaakt van meerdere beschikbare mobiele netwerken. Dit vermindert de afhankelijkheid van één mobiele netwerkoperator en verhoogt de beschikbaarheid en veerkracht van de communicatieverbinding..
AddSecure Pulse omvat de beproefde IRIS-4 alarmtransmissie hardware. Beschikbare configuraties zijn onder meer de IRIS-4 55 voor 4G single-path communicatie en de IRIS-4 440GC voor dual-path IP/4G-communicatie.
De systemen ondersteunen gecertificeerde alarmtransmissieconfiguraties, waaronder SP5 voor single-path en DP3 of DP4 voor dual-path toepassingen. Daarmee bieden ze hoge beschikbaarheid en veerkracht voor professionele inbraak- en brandmeldinstallaties.
Eén AddSecure Pulse-abonnement omvat IRIS-4 alarmtransmissie hardware, mobiele connectiviteit, SIM/eSIM en dataverbruik, alarmtransmissiediensten en technische support, vijf jaar hardware garantie en vaste abonnementsprijzen.
Voor installateurs en beveiligingsdienstverleners betekent dit minder complexiteit bij installatie, beheer en lifecycle management, gecombineerd met voorspelbare kosten.
Ook bestaande installaties kunnen efficiënt worden gemoderniseerd door uitsluitend de alarmtransmissieapparatuur te vervangen. Hierdoor kan de levensduur van bestaande inbraak- en brandmeldinstallaties worden verlengd en kunnen installatietijd, verstoring en migratiekosten worden beperkt.
AddSecure Pulse is gebaseerd op een helder uitgangspunt: houd het kritieke alarmtransmissiepad direct en beheer alles daaromheen als een service.
Door directe punt-tot-punt alarmtransmissie te combineren met één compleet abonnement biedt AddSecure Pulse beveiligingsprofessionals het beste van twee werelden: de veiligheid en veerkracht van directe alarmtransmissie, gecombineerd met de eenvoud, voorspelbaarheid en schaalbaarheid van een managed service.
Het bericht Directe alarmtransmissie met het gemak van een managed service verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft twee praktische documenten gepubliceerd speciaal voor het mkb. Het gaat om sjablonen voor een verwerkingsregister en een privacyverklaring. Ondernemers kunnen hiermee makkelijker voldoen aan de privacyregels en zo de persoonsgegevens van hun klanten beter beschermen. Ook helpen de sjablonen ondernemers om meer grip te krijgen op wat zij met persoonsgegevens doen en dit goed uit te leggen aan hun klanten.
Ondernemers hebben aangegeven dat zij regeldruk ervaren bij privacywet AVG. En dat zij behoefte hebben aan kant-en-klare sjablonen als basis voor onder meer hun verwerkingsregister en privacyverklaring. Daarom heeft de AP nu deze mkb-sjablonen ontwikkeld, als resultaat van eerdere overleggen met onder meer het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en MKB-Nederland.
Zo helpen de sjablonenEen ondernemer verzamelt, gebruikt en deelt persoonsgegevens, zoals gegevens van klanten. Volgens de AVG is de ondernemer dan veelal verplicht om een verwerkingsregister bij te houden. En moet hij of zij klanten goed informeren over wat er met hun gegevens wordt gedaan. Een handige manier daarvoor is een online privacyverklaring.
De sjablonen bevatten voorbeeldtabellen voor tien sectoren: educatie, horeca, retail, IT, logistiek, productie, dienstverlening, vastgoed, zorg en bouw. De ondernemer hoeft alleen maar weg te halen wat voor hem of haar niet van toepassing is en waar nodig informatie aan te vullen.
In een verwerkingsregister wordt bijgehouden welke persoonsgegevens het bedrijf verwerkt. Denk aan naam- en adresgegevens van klanten of een kopie van het identiteitsbewijs van een medewerker.
Een verwerkingsregister is ook handig voor de ondernemer zelf. Die kan de informatie die erin staat gebruiken bij het opstellen van de privacyverklaring en van verwerkersovereenkomsten, en bij het uitvoeren van de privacyrechten van betrokkenen.
Verder helpt een goed bijgehouden verwerkingsregister bij een datalek. De ondernemer weet dan direct welke gegevens zijn getroffen. Hierdoor kunt hij of zij sneller maatregelen nemen om verdere schade te voorkomen.
In de toekomst hoeft de ondernemer mogelijk alleen nog een verwerkingsregister bij te houden als verwerkingen een hoog privacyrisico hebben. De Europese Commissie heeft dit voorgesteld.
Een privacyverklaring is een manier om klanten duidelijk te informeren over het gebruik van hun persoonsgegevens. Hierin legt de ondernemer onder andere uit welke gegevens hij of zij verwerkt, waarom dat gebeurt, welke privacyrechten mensen hebben en hoe zij deze rechten kunnen gebruiken.
De privacyverklaring is de basis voor de informatie die gegeven wordt. Vult iemand bijvoorbeeld een contactformulier in op de website? Leg dan in het formulier uit wat met de ingevulde persoonsgegevens wordt gedaan en verwijs daarbij duidelijk naar de privacyverklaring voor meer informatie.
Met een goede privacyverklaring wint de ondernemer ook het vertrouwen van (potentiële) klanten. Die willen weten dat hun gegevens in veilige handen zijn. Zo heeft heeft de ondernemer een streepje voor op de concurrentie, aldus de AP.
Het bericht Hulp voor mkb bij voldoen aan privacyregels verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
De Uitvoeringswet verordening terroristische online inhoud is bedoeld om terroristische online inhoud beter te vinden, de toegang tot deze inhoud te verkleinen en verspreiding tegen te gaan. Uit een evaluatie van de wet blijkt dat deze grotendeels werkt zoals beoogd, maar dat de werking van de wet wordt begrensd. Dit heeft te maken met beperkingen bij de inzet van instrumenten en beschikbare capaciteit, maar ook met kenmerken van het online landschap waarop de wet van toepassing is. De evaluatie biedt aanknopingspunten om de (toepassing van de) wet verder te versterken.
Ecorys voerde de evaluatie in opdracht van het WODC uit. De Uitvoeringswet verordening terroristische online inhoud (Uitvoeringswet TOI) komt voort uit een EU-verordening en is in september 2023 in werking getreden. De minister van Justitie en Veiligheid diende binnen drie jaar na inwerkingtreding van de wet een evaluatie naar de Tweede Kamer te sturen, met daarin een beoordeling van de doeltreffendheid van de wet en een beeld van de wijze waarop de wet in de praktijk functioneert. Deze evaluatie geeft invulling aan die verplichting.
Via de Uitvoeringswet TOI kan de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM) hostingdiensten verplichten terroristische online inhoud te verwijderen of ontoegankelijk te maken. Dat kan via een verwijderingsbevel. Als hostingdiensten in een bepaalde periode herhaaldelijk in de fout gaan, kan een blootstellingsbesluit worden uitgevaardigd. Hiermee kan een hostingdienst worden verplicht structurele maatregelen te nemen om het risico op herhaling tegen te gaan.
De werking van de wet wordt door verschillende factoren begrensd. Zo rust de uitvoering van de wet nu volledig op het verwijderingsbevel. Er wordt geen gebruikgemaakt van de blootstellingsbesluiten, met name vanwege het ontbreken van een helder en uniform kader voor de inzet van dit instrument en het beoordelen van de genomen maatregelen. Ook niet-bindende verwijderverzoeken worden niet door de ATKM ingezet.
Over de wenselijkheid van het gebruik van dergelijke verzoeken lopen de meningen uiteen. Voorstanders zien mogelijkheden om sneller op te treden tegen terroristische online inhoud omdat de administratieve procedure rondom verwijderverzoeken lichter is dan die voor verwijderingsbevelen. Tegenstanders wijzen bijvoorbeeld op het gevaar van overblokkering als de beoordeling van wat terroristische online inhoud is, verschuift van de overheid naar private platformen.
Daarnaast komt door de handmatige detectiemethode waarschijnlijk maar een deel van de terroristische online inhoud in beeld. Bovendien heeft de ATKM, vanwege haar zelfstandige status, geen directe toegang tot bronnen die trends over dit type inhoud bevatten, zoals Europol-datasets. Dit bemoeilijkt het detectieproces. Verder valt een aanzienlijk deel van de gedetecteerde inhoud in een grijs gebied van inhoud die weliswaar zorgwekkend is, maar niet eenduidig onder de wettelijke definitie van terroristische online inhoud valt. De ATKM heeft geen bevoegdheid om op dit soort schadelijke inhoud in te grijpen.
De onderzoekers raden het ministerie van Justitie en Veiligheid onder andere aan om de haalbaarheid te onderzoeken van het actiever gebruik van het verwijderverzoek als aanvullend instrument voor de ATKM. Ook raden ze aan om te investeren in de technische en personele randvoorwaarden voor de ATKM, aangezien het huidige budget en bezetting onvoldoende zijn voor het effectief opereren op de middellange termijn.
De ATKM wordt onder andere aanbevolen om in te zetten op geautomatiseerde detectie van terroristische online inhoud, aangezien handmatige detectie op dit moment de voornaamste bottleneck vormt in het primaire proces. Ook wordt aanbevolen om een kader te ontwikkelen voor de inzet van het blootstellingsbesluit, omdat dat bij uitstek een instrument is dat structurele gedragsverandering bij hostingdiensten kan afdwingen. Een laatste concrete aanbeveling is om de bekendheid te vergroten van het openbare meldpunt voor terroristische online inhoud dat de ATKM eind 2025 heeft geopend.
Bij dit rapport schreef het WODC deze aanbiednota.
Het bericht Meer mogelijkheden tegen terroristische websites verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
Criminelen hebben informatie nodig die niet zomaar op internet te vinden is. Wie woont op welk adres? Van wie is een auto? Staat een binnenkomende zeecontainer gepland voor controle? Voor zulke informatie zijn ze afhankelijk van mensen binnen de overheid. En één klein stukje informatie kan al genoeg zijn om een crimineel verder te helpen.
Dat ziet Tim* regelmatig in zijn werk als teamleider bij de Rijksrecherche. Zo stuitte de Rijksrecherche op iemand die via de app Telegram tegen betaling aanbood om kentekens na te trekken. Samen met de politie besloot de Rijksrecherche de proef op de som te nemen. Rechercheurs leverden zelf een kenteken aan. Niet veel later werd dat kenteken opgevraagd in een overheidssysteem. Daarmee kwam een ambtenaar in beeld. “Veel van wat zo’n ambtenaar in het systeem doet, wordt gelogd”, vertelt Tim. “Omdat wij een heel specifiek kenteken hadden aangedragen, dat niet zomaar zou worden opgezocht, konden we al snel zien welke ambtenaar het had opgevraagd.” De Rijksrecherche startte een strafrechtelijk onderzoek en bekeek ook eerdere zoekopdrachten. Uiteindelijk werd de ambtenaar aangehouden en in eerste aanleg veroordeeld. De zaak loopt nog in hoger beroep.
Zelfs kleine stukjes hebben grote waardeDe Rijksrecherche doet onder andere onderzoek naar ambtenaren die mogelijk strafbare feiten plegen tijdens hun werk. Bijvoorbeeld corruptie, het lekken van vertrouwelijke informatie of het vervalsen van documenten. Overheidsinformatie kan voor criminelen veel waard zijn. Denk aan adressen, kentekens en familiegegevens. Maar ook aan informatie over politieonderzoeken, de aankomst en controle van containers of plannen voor de herontwikkeling van een gebied. Welke ambtenaar interessant is, hangt af van de informatie die een crimineel zoekt. Een medewerker van de douane kan informatie hebben over een vermeend drugstransport, een gemeenteambtenaar over een adres of paspoort en een politieagent over een lopend onderzoek. Een ambtenaar hoeft niet altijd zelf te weten waarvoor de informatie uiteindelijk wordt gebruikt. “Criminelen zetten bij ambtenaar A het ene uit, bij ambtenaar B het andere en bij ambtenaar C weer iets anders”, vertelt Tim. “Als ambtenaar kun je denken: wat kunnen ze hier nou mee? Maar criminelen combineren al die informatie.” En de gevolgen kunnen ernstig zijn. Een adres kan worden gebruikt bij een aanslag, een kenteken bij een liquidatie. “Misschien denk je: één keer informatie geven is minder erg dan honderd keer. Maar wat als de informatie over dat ene kenteken een liquidatie mogelijk maakt?”
In de tangBovendien blijft het lang niet altijd bij die eerste keer. “Als je één keer informatie hebt gegeven, hebben ze je”, zegt Tim. “Dan kunnen ze zeggen: als je ons nu niet meer helpt, gaan we naar je werkgever. Zo kom je in de tang.” Criminelen zoeken actief naar mensen die toegang hebben tot interessante informatie. Sociale media maken het daarbij gemakkelijker om geschikte medewerkers te vinden. Als voorbeeld noemt Tim iemand die online heel specifiek vermeldt BRP-specialist bij een bepaalde gemeente te zijn. “Dat maakt je kwetsbaar. Het is niet nodig om te vermelden dat je toegang hebt tot bepaalde systemen. Je kunt ook zeggen dat je bij de gemeente werkt.”
Vatbaar voor corruptieHet is moeilijk voorspelbaar wie vatbaar is voor corruptie. Financiële problemen kunnen een rol spelen. Ook iemand die zich niet meer verbonden voelt met zijn werk of zich ondergewaardeerd voelt, kan kwetsbaar zijn. Maar een vast ‘daderprofiel’ bestaat niet. Dat merkt Tim wanneer de Rijksrecherche na een aanhouding met collega’s spreekt. “Het zijn vaak de mensen die voor iedereen klaarstonden. Die extra diensten draaiden of net een stap extra zetten.” Soms krijgt zo’n positief beeld achteraf een andere betekenis. Wie bijvoorbeeld vaak overwerkt, heeft ook meer gelegenheid om ongezien informatie op te zoeken. “Collega’s zeggen dan: van diegene hadden we dit nooit verwacht.” Tim vindt het daarom belangrijk dat leidinggevenden weten wat er bij hun medewerkers speelt. “Zorg ervoor dat je als leidinggevende het gesprek met je medewerkers durft aan te gaan. Zeker bij financiële problemen kan vroegtijdige hulp voorkomen dat iemand vatbaarder wordt voor een crimineel aanbod.”
De informatiemakelaar: een criminele tussenpersoonCriminelen vinden nieuwe manieren om aan overheidsinformatie te komen. De Rijksrecherche ziet de opkomst van de informatiemakelaar: een crimineel die verschillende corrupte ambtenaren in zijn netwerk heeft. Een crimineel die een paspoort wil én wil weten of hij in een politiesysteem staat, hoeft daardoor niet zelf twee ambtenaren te kennen. Hij legt zijn vragen neer bij de informatiemakelaar. Die schakelt bijvoorbeeld een gemeenteambtenaar en een politieagent in. Na het kraken van EncroChat en Sky ECC kreeg de Rijksrecherche beter zicht op dit fenomeen. “Vroeger zag je vaker een fysieke relatie”, zegt Tim. “Iemand uit je familie of van de voetbalclub wist dat jij bij de overheid werkte. Met informatiemakelaars kan het contact helemaal online verlopen. Dat maakt onderzoek ingewikkelder. De ambtenaar die informatie verstrekt, hoeft de crimineel voor wie die informatie uiteindelijk bestemd is niet te kennen.”
Meer alertheid, meer onderzoekenDe Rijksrecherche spoort corruptie op en helpt overheidsorganisaties zich er beter tegen te beschermen. Ze geven bijvoorbeeld voorlichting aan overheden over signalen en risico’s om de weerbaarheid te vergroten. Hierbij werkt de Rijksrecherche samen met de RIEC’s en de ministeries van Justitie en Veiligheid, en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Zo kunnen ze meer overheidsorganisaties bereiken en gebruikmaken van elkaars kennis en hulpmiddelen. De Rijksrecherche deelt inzichten uit de praktijk en wijst tijdens voorlichtingsbijeenkomsten op risico’s, bijvoorbeeld bij de screening van nieuwe medewerkers. Organisaties kunnen vervolgens gebruikmaken van informatie en hulpmiddelen die de ministeries hiervoor hebben ontwikkeld. Het resultaat? “De naïviteit ebt steeds meer weg”, zegt Tim. “Daarin zien we echt een positieve ontwikkeling.” Sinds de Rijksrecherche deze weerbaarheidstaak uitvoert, is ook het aantal meldingen toegenomen. Een deel van die meldingen leidde vervolgens tot opsporingsonderzoeken. Tim merkt dat organisaties beter beseffen hoe waardevol hun informatie voor criminelen kan zijn.
Een collega die aan de bel trokHoe belangrijk alertheid kan zijn, bleek bij een gemeente waar een medewerker zag dat een collega haar telefoon bij een computerscherm hield. Het leek alsof ze een foto maakte. De medewerker vroeg ernaar, maar vertrouwde het antwoord niet en stapte naar haar leidinggevende. De gemeente onderzocht welke systemen de collega op dat moment had geraadpleegd. Dat bleek niet voor haar werk te zijn geweest. De zaak kwam uiteindelijk bij de Rijksrecherche terecht. Uit onderzoek bleek dat informatie uit gemeentelijke systemen werd verspreid, via een foto van het scherm.
Het is een mooi voorbeeld van alertheid, volgens Tim: “Iemand zag iets en dacht: dit hoort niet, dit doen wij hier niet. En diegene heeft er vervolgens iets mee gedaan.”
Overheidsorganisaties kunnen het risico op corruptie verkleinen door medewerkers alleen toegang te geven tot informatie die zij voor hun werk daadwerkelijk nodig hebben. “Waarom zou iemand van een landelijke overheidsorganisatie die in Maastricht werkt moeten kunnen zien wat er in Groningen plaatsvindt, als diegene daar nooit werkt?”, geeft hij als voorbeeld. “Je kunt autorisaties beperken, het gebruik van systemen controleren of voor gevoelige informatie goedkeuring van een tweede persoon eisen. Dat beschermt ook de medewerker. Wie niet bij bepaalde informatie kan, kan tegen iemand die erom vraagt simpelweg zeggen: ik kan het niet voor je opzoeken.”
Vertrouwen beschermenTim komt nog steeds overheden tegen die denken dat corruptie bij hen niet voorkomt. Grote gemeenten wijzen op hun procedures en integriteitsafdelingen, kleine gemeenten op de sterke sociale controle. “Maar het gebeurt overal. Bij grote, middelgrote én kleine gemeenten.” Daarmee staat het vertrouwen in de overheid op het spel. “Als ambtenaar heb je een bijzondere positie. Je bent er voor de samenleving. Mensen moeten erop kunnen vertrouwen dat de overheid zorgvuldig omgaat met de informatie die zij heeft. Voor mij komt het uiteindelijk neer op twee dingen: besef wat de informatie waarmee je werkt waard kan zijn en trek aan de bel als je denkt dat iets niet klopt. Ga naar je leidinggevende en maak het bespreekbaar. Dat is het belangrijkste.”
*Om veiligheidsredenen leest u alleen Tims voornaam.
Bron: Nederland tegen georganiseerde misdaad.
Het bericht Een adres of kenteken kan voor criminelen goud waard zijn verscheen eerst op BeveiligingNieuws.
